Boosheid, irritatie en angst de baas zijn

Introductie
Balans tussen begrip hebben en boos zijn
Principes voor uitpakken van pakketjes
Negatief vs. positief hanteren van boosheid

Extra informatie

In de tijd dat ik zo worstelde met boosheid, had ik grote twijfels over het nut van het uiten van boosheid. Het geeft zoveel gedoe in relaties. Veel mensen zien het dan ook eerder als een deugd om boosheid in te slikken en vriendelijk te blijven. Vandaar dat ik een extra hoofdstukje heb ingebouwd om nog eens extra stil te staan bij wat de impact is van het achterhouden van uw irritaties en boosheid op relaties.

TEGENSPEL

Als u de neiging heeft om uw irritaties in te slikken, dan bent u emotioneel onzichtbaar voor anderen. Bij koppels merk ik dit het sterkst. Hoe vaak heb ik niet van de vrouwelijke partner de bekentenis gehoord: “Omdat hij nooit laat merken hoe hij zich werkelijk voelt, merk ik dat ik extra naar reageer, alleen maar om hem kwaad te krijgen. Dan krijg ik tenminste een reactie.’’ Overigens komt dit natuurlijk ook andersom voor.

Iemand die zijn gevoelens niet toont, of die onbegrensd lijkt (lijkt alles goed te vinden) voelt als een soort mist. In een mist kun je je hand alle kanten op bewegen maar er is geen weerstand. Mensen ervaren dit als onveilig. Ikzelf wilde vroeger juist veilig zijn door zoveel mogelijk aardig en vriendelijk te zijn. Het tegendeel bleek vaak te gebeuren. Mensen willen graag grenzen voelen, dan weten ze waar ze aan toe zijn. Dat geeft zekerheid. Boosheid dwingt daarom ook respect af.

Ik leerde dat op een nogal harde manier bij een van mijn werkgevers. Ik werkte in een klein team van dames als enige (jonge) man. Ik was daar de vlijtige leerling die alles absorbeerde wat er te leren viel. Op een bepaald moment zeiden ze dat hun respect voor mij afnam. Dit kwam als een mokerslag binnen. Ik voelde me ook beledigd: ik deed zo’n mijn best om in praktijk te brengen wat ik leerde en ik deed alles waarvan ik dacht dat ze dat van mij verwachtten. En daar zat ook precies het knelpunt. Ze wilden ook weten hoe ik me voelde, ze wilden dat ik mijn eigen mening duidelijk liet merken. Ze wilden niet dat het leek alsof ik het met alles eens was (dat was ik natuurlijk ook niet). Ze wilden tegenspel.

Toen ik die switch ging maken, kregen ze ook meer respect voor mij, ik voelde mij zelf door deze authentieke opstelling óók zoveel beter.

Het tonen van wie je bent, betekent dat je duidelijk moet leren zijn over je irritaties en grenzen.

IN CONTACT MET UZELF ALS VOORWAARDE VOOR HET IN CONTACT-ZIJN MET DE ANDER

Het is daarom ook goed om eens te kijken naar wat een conflict eigenlijk is. Het hebben van een conflict gaat niet zozeer over inhoudelijke zaken. Dat lijkt natuurlijk vaak zo, maar naast de inhoudelijke kant van een conflict is er ook een relationeel aspect in de communicatie: de relatie tot jezelf en tot de ander. Een conflict gaat daarom ten diepste over het dreigend verlies van uzelf of van de ander. Het eerste gaat over hoe u trouw aan uzelf kunt blijven; in hoeverre heeft u contact met uzelf? Past u zichzelf aan en levert u zichzelf als het ware in, of neemt u ruimte in, staat u voor uw mening, gevoelens en behoeften?

Het tweede gaat over de dreiging om de ander te verliezen, dat betekent dat de ander zich terugtrekt uit de relatie om welke reden dan ook. Zolang die ander veel voor u betekent, zal de instinctieve neiging zijn om te zorgen dat de relatie hersteld wordt. Mensen gaan zover dat ze liever zichzelf opofferen, dan dat ze het risico lopen de ander te verliezen (“Als hij/zij maar gelukkig is”). Maar als u eerlijk naar uzelf kijkt, kunt u dan nu zien dat u, doordat u uzelf verliest, ook niet echt aanwezig bent in de relatie en dat de ander ook niet werkelijk in contact is met u? Echt contact met de ander kan dus alleen als u in contact staat met uzelf.

Als ik terugkijk op mijn leven, leverde ik mijzelf in (dreigende) conflicten vaak in. Ik wist mezelf heel goed aan te passen, maar ik liet mezelf niet echt kennen. Authentiek contact ontstaat pas als zowel u als de ander u kan zien zoals u werkelijk bent: dat betekent dat hij/zij kan zien dat u zowel leuke als minder leuke kanten heeft. Dat kan alleen als u uzelf neemt zoals u bent. Toentertijd moest ik erkennen dat ik vaker onvriendelijk en onaardig was dan dat ik zou willen.

Het authentiek aanwezig zijn geeft zoals gezegd veiligheid voor de ander. Als u durft te zeggen wat u voelt, dan weet de ander duidelijk wat er in u omgaat. Het kan dan niet leuk zijn, maar het geeft de ander het gevoel te weten waar deze aan toe is. Als u eerlijk durft te zeggen hoe u zich voelt, dan roept dat respect op. Het betekent dus dat u moet leren om eerder te flapuiten als u geraakt wordt. U moet eerder reageren op het signaal in uzelf dan u tot nu toe gewend was.

Doet u dat niet, dan leeft u in de illusie dat anderen niet kunnen oppikken hoe u zich voelt. Via uw lichaamstaal en de sfeer die om u heen hangt kunnen mensen vaak wel degelijk merken dat er iets is, maar als u het niet vertelt dan moeten ze gissen en dat is geen prettig gevoel.

Een voorbeeld van zo’n ongemerkte non-verbale boodschap die mensen uitzenden als hen iets dwarszit, is het praten met een ‘zalvend stemmetje’. Praten als een dominee als het ware. Zalvend praten klinkt in zekere zin ‘aardig’ in woorden en stemtoon, maar er zit iets overdreven aardigs in. Voor anderen heeft het iets onechts en het kan dreigend aanvoelen omdat zij iets anders ook voelen (dat u iets niet leuk vindt), dan dat u zegt.

Een andere manier is dat u erg wollig wordt in wat u zegt. Wolligheid is vaak een kenmerk dat u aardig en redelijk wilt overkomen, terwijl u zich van binnen ergert aan uw gesprekspartner. Misschien wilt u niet onaardig overkomen, maar bedenk: u doet het om te voorkomen dat u de ander kwetst (en daarmee mogelijk verliest) of omdat u zichzelf wegcijfert. Dat laatste heeft ook een prijs (zie de klachten die ik eerder behandelde). Als u het doet om te voorkomen dat u de ander kwetst en daarmee mogelijk verliest, dan is het van belang dat u beseft dat dit een aanname is. U weet het nog niet zeker.

VOELEN=DOEN

Ik stel daarom voor dat u eens de knuppel in het hoenderhok gooit en de boel opengooit. Wat u zult ontdekken is dat het uitpraten van conflicten niet altijd leuk is, maar dat het wel kan opluchten. Daarvoor moet u dus een keuze maken: zodra u voelt dat u geraakt wordt, kunt u kiezen voor het normale voelen=denken-patroon of kiezen voor voelen=doen. Wat u zult merken is dat u dan aan de linkerkant terecht komt. Wat de voordelen hiervan zijn, zullen we in de volgende video uitgebreider behandelen.